Redactie: Prof. dr. K. (Klaartje) Peters, bijzonder hoogleraar lokaal en regionaal bestuur, Universiteit Maastricht: klaartje.peters@maastrichtuniversity.nl

Bestuur beoordeeld

Lokale rekenkamerrapporten in coronatijd

Rekenkamercommissie Noordenveld: Onderzoek naar de uitvoering en handhaving van Corona-maatregelen

De Rekenkamercommissie van de gemeente Noordenveld heeft onderzoek gedaan naar de manier waarop de gemeente is omgegaan met de uitvoering en handhaving van Corona-maatregelen tijdens de COVID-19 crisis en welke lessen daaruit zijn getrokken. Het gaat dan om:

  1. de uitvoering van de TOZO-regeling
  2. de handhaving door de gemeente op basis van noodverordeningen (GRIP4) van de Veiligheidsregio.

Het eindrapport is gebaseerd op twee uitbestede deelonderzoeken:

  • Bureau CAB keek hoe inwoners en ondernemers de uitvoering en handhaving van COVID-19 maatregelen hebben ervaren.
  • Bureau KplusV keek vanuit het perspectief van de gemeente, dat wil zeggen ambtelijke organisatie, college en gemeenteraad

In het slothoofdstuk worden conclusies getrokken voor beide deelonderwerpen, en steeds vanuit het perspectief van burgers en ondernemers enerzijds en het gemeentelijk perspectief anderzijds. Soms leidt ook de combinatie c.q. confrontatie van beide perspectieven tot nieuwe inzichten. Zo blijkt bijvoorbeeld dat veel kleine zelfstandigen zich niet goed gehoord voelden, terwijl de gemeente dacht dat de ondernemers eigenlijk wel tevreden waren. Hert rekenkameronderzoek biedt de gemeente(raad) in dat opzicht duidelijke meerwaarde.

‘Lokale steun in Crisis’. Rekenkameronderzoek naar de corona-steunmaatregelen in Arnhem, Breda, Oss en Tilburg

Rekenkamers van Arnhem, Breda, Oss en Tilburg.

De Rekenkamer Arnhem, Rekenkamer Breda, Rekenkamercommissie Oss en Rekenkamer Tilburg hebben in april 2021 gezamenlijk onderzoek gepresenteerd naar corona-steunmaatregelen in hun gemeenten. De vier rekenkamers hebben een gezamenlijk hoofdrapport en vier deelrapporten over hun eigen gemeenten afgeleverd.

In het rapport bieden de rekenkamers drie dingen:

  1. Een inventarisatie van de corona-steunmaatregelen in elke gemeente
  2. Een beeld van de manier waarop de besluitvorming daarover heeft plaatsgevonden
  3. Aandacht voor de vraag welke rol de gemeenteraad daarbij heeft gespeeld.

Opvallende conclusie is dat in alle vier de gemeenten de colleges de steunmaatregelen zelfstandig hebben vastgesteld en deze niet vooraf aan de raden ter besluitvorming hebben voorgelegd. De gemeenteraden zijn slechts achteraf geïnformeerd. Ook na de eerste hectische begintijd in het voorjaar van 2020 zijn de gemeenteraden door hun colleges niet goed in positie zijn gebracht om kaders te stellen voor de steunmaatregelen.
In het rapport wordt verder expliciet gewezen op de concrete punten waarop de vier gemeenten c.q. gemeenteraden van elkaar kunnen leren. Zo is zichtbaar geworden dat twee van de vier gemeenteraden hun college actiever hebben gevolgd dan de andere twee raden, waardoor deze raden beter konden sturen c.q. kaders stellen.

Deelrapporten:

De impact van de lockdown op het functioneren van de lokale democratie in Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg

WVOLV, november 2020

Wat is de impact van de lockdown op het functioneren van de lokale democratie? In opdracht van de Rekenkamercommissie Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg (WVOLV) deed Necker van Naem een verkennend onderzoek naar de vraag of en hoe de maatregelen rondom de bestrijding van het coronavirus het lokale democratische proces hebben beïnvloed.

Het resultaat suggereert dat het effect van de lockdown op het functioneren van de lokale democratie beperkt is. Zo konden belangrijke werkzaamheden over het algemeen doorgang vinden, kon er goed worden samengewerkt en was er voldoende ruimte voor democratische sturing en controle. Gemeenten lijken ten aanzien hiervan bovendien de juiste maatregelen te hebben genomen. Dat betekent niet dat er geen ruimte is voor verbetering

Deelonderzoeken:

Wat mag, doet en wil de raad?
Een onderzoek naar de rol van de gemeenteraad van
’s-Hertogenbosch ten tijde van (corona)crisis

Rekenkamercommissie ’s-Hertogenbosch, oktober 2020

De rekenkamercommissie van de gemeenteraad ’s-Hertogenbosch heeft initiatief genomen voor een bezinning op de rol van de gemeenteraad ten tijde van langduriger crises, zoals de coronacrisis. De vragen die daarbij centraal staan, zijn wat de gemeenteraad in crisistijd
formeel mag en wat de door de raadsleden genomen en gewenste rol van de raad is. Een aspect daarvan is de bestuurlijke en ambtelijke facilitering van de raad bij het vervullen van zijn rol. Het onderzoek is uitgevoerd door de stichting Crisislab, de onderzoeksgroep die het onderzoek van de leerstoel Besturen van Veiligheid van de Radboud Universiteit Nijmegen ondersteunt.

Onderzoek:

Over Coronapapers.nl

De impact van de coronapandemie op het binnenlands bestuur is enorm. De onderzoekers achter Coronapapers.nl beschrijven, analyseren en duiden, met de focus op decentrale overheden:

  • Hoe overleeft lokale democratie in quarantaine?
  • Differentieert beleid naar lokale omstandigheden?
  • Verandert de verhouding tussen staat en samenleving?
  • Verschuift het maatschappelijk vertrouwen?
  • En hoe ziet de wereld eruit na corona?

Toepasbaar voor beleidsmakers, bestuurders en de praktijk.