COVID-19 en de rally rond de Nederlandse vlag

Prof.dr. Tom van der Meer
Dr. Eefje Steenvoorden
Ebe Ouattara, MSc, Universiteit van Amsterdam

Dit paper gaat in op het fenomeen rally round the flag, een plotse en soms forse stijging van het vertrouwen in regeringsleiders als reactie op een plotse, nationale bedreiging van buitenaf.

Belangrijkste bevindingen:

  • Het vertrouwen in de regering steeg tijdens de eerste anderhalve maand van de lockdown fors; sterker dan het vertrouwen in het parlement, politici, en politieke partijen. Het vertrouwen in rechtbanken en politie veranderde in deze periode niet significant.
  • De stijging van het vertrouwen in politieke instituties en actoren wordt weerspiegeld in toenemend positivisme in diverse gerelateerde opvattingen, zoals sceptisch vertrouwen, normatief burgerschap, en politiek cynisme.
  • Het vertrouwen steeg vooral onder kiezers van radicaal-rechtse oppositiepartijen (PVV, FvD), hoewel hun partijleiders het meest kritisch waren op het regeringsbeleid.
  • Angst voor besmetting is een belangrijke verklaring voor de stijging van politiek vertrouwen tijdens de uitbraak. Daadwerkelijke ervaringen met besmetting en voorkeuren voor regeringsbeleid in reactie op de epidemie leidden niet tot een stijging of daling van het vertrouwen.
  • De stijging van vertrouwen vindt zijn wortels vooral in een afname van politiek cynisme. Burgers werden in reactie op de crisis positiever over de intrinsieke kwaliteiten van politici: hun competentie en hun altru├»sme.
  • De rally valt niet te begrijpen als een afname van ambivalentie over de politiek of als een morele plicht om de regering in crisistijd te vertrouwen

Lees het onderzoek COVID-19 en de rally rond de Nederlandse vlag (pdf)