Inhoud

Wereldnieuws

Lees en beluister de belangrijke artikelen, boeken en podcasts. Speciaal voor u geselecteerd.

Boeksignalering

Laurens Boven en Sophie van Leeuwen, Stilte op het Binnenhof. Politiek in coronatijd, uitgeverij Balans, 2020.

In het boek Stilte op het Binnenhof doen politiek journalisten Laurens Boven en Sophie van Leeuwen verslag van de turbulente eerste maanden van de coronacrisis. Zij spraken met Kamerleden, ministers en journalisten over de afgelopen maanden en wat hen opvalt is zowel frustratie als saamhorigheidsgevoelens.


Rudy Aernoudt, Coronavirus: elektroshock voor België?, Gompel & Svacina, 2020.

In het boek Coronavirus: elektroshock voor België analyseert de Belgische econoom Rudy Aernoudt de Coronacrisis in België en spreekt zijn hoop uit dat de pandemie niet verloren gaat, maar juist een soort ‘sense of urgency’ zal creëren. Er is een noodzaak om ‘het beleid fundamenteel te herdenken vanuit het besef dat de inkomsten in normale tijden de uitgaven moeten overtreffen precies omdat crisissen deel uitmaken van het economisch leven’ en dat de overheid te allen tijde klaar moet staan om in te springen als de markt faalt. Aernhoudt, voormalig kabinetschef van het Europees Economisch en Sociaal Comité, hoopt dat het onmogelijke door de coronacrisis mogelijk wordt en een staatsbestel uitgebouwd wordt dat ‘alleen ten dienste staat van het algemeen belang, en niet van het persoonlijk of partijbelang.

Debora MacKenzie, The pandemic that never should have happened, and how to stop the next one, Bridge Street Press , 2020.

In dit boek geeft journaliste Debora MacKenzie een uitgebreide beschrijving van het ontstaan van het Coronavirus en de bijkomende crisis. Hoewel haar focus duidelijk op de wetenschap ligt, ontkent zij niet dat de grootste problematiek politiek van aard is en beaamt dat naast medische oplossingen ook politieke ontwikkelingen cruciaal zullen zijn – bijvoorbeeld hoe de internationale gemeenschappen zich ontwikkelingen, of hoe goed en gezond democratische naties uit de Coronacrisis komen vergeleken autoritaire regimes.

Arjen Boin, Werner Overdijk, Charon van der Ham, Jessy Hendriks en Dionne Sloof, COVID-19: een analyse van de nationale crisisrespons, The Crisis University Press, 2020.

In een tijd van grensoverschrijdende crisis is het belangrijk dat we nadenken hoe we ons op dergelijke dreigingen kunnen voorbereiden. Het boek COVID-19: een analyse van de nationale crisisrespons inventariseert de lessen die we kunnen leren van de coronacrisis om de nationale crisisorganisatie nog sterker te maken.

Théo Fournier en Michael Meyer-Resende (red.), Phase two of COVID-19 responses across the EU – the rule of law stress test continued, Democracy Reporting International, 2020.

In dit rapport van Democracy Reporting International wordt een overzicht gegeven van noodmaatregelen in alle EU-lidstaten tot 10 juni 2020. Zevenentwintig experts gaan in aparte hoofdstukken in op de verschillende Europese landen en de daar genomen maatregelen en ontwikkelingen. Over het algemeen werden beperkingen op grondrechten geleidelijk aan weer opgeheven, ondanks dat er een bepaalde mate van restricties blijft bestaan in alle landen. Diepe inbreuken zijn er voornamelijk in specifieke landen of kleine, regionale gebieden waar nieuwe uitbraken zijn.

Koos van Dijken, Razia Ghauharali, Simone ’t Hooft, De coronacrisis en de stad, Platform31, 2020.

De coronacrisis heeft allerlei directe en indirecte gevolgen voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en gemeenten. Met behulp van drie scenario’s over het verloop van de crisis, zes integrale, gestileerde handelingsperspectieven, mogelijke integrale maatregelenpakketten, meer dan 70 beschreven effecten en 35 beleidsopties, reikt Platform31 handvatten en een denkkader aan om in dit proces keuzes te maken.

Maxim Februari e.a.,12 wetenschappers over de coronacrisis in Amsterdam, gemeente Amsterdam, 2020.

Het college van burgemeester en wethouders vroeg 12 wetenschappers zich te buigen over de gevolgen van de coronacrisis in Amsterdam. In een aantal minicolleges in mei en juni gaven zij vervolgens hun visie. Deze minicolleges zijn nu gebundeld in een 57-pagina’s tellend boekwerk vol verrassende inzichten en conclusies, onderverdeeld in de thema’s: Besturen in crisistijd, Publieke gezondheid, Sociaal culturele desintegratie, Kansenongelijkheid, Langetermijntransities en Arbeidsmarkt.

Ivan Krastev, Morgen komt geen dag te laat. Hoe de pandemie Europa verandert (uitgeverij Atlas Contact, 2020)

In het boek Morgen komt geen dag te laat beschrijft de beroemde Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev hoe de coronacrisis Europa zal veranderen. Volgens Krastev is de coronacrisis anders dan eerdere crises en hij is er sterk van overtuigd dat de crisis grote gevolgen gaat hebben, zowel voor Europa als de hele wereld. De politicoloog behoort tot de pessimisten en ziet in de coronacrisis geen inleiding van een groene, post-kapitalistische wereld, maar een katalysator van al bestaande ontwikkelingen. Daarnaast presenteert Krastev zeven paradoxen die uit de coronacrisis naar voren komen. Deze bespreekt hij ook in de podcast (25-06-2020) van The Graduate Institute Geneva.

Alexander Rinnooy Kan (red.) Na de quarantaine (uitgeverij Balans, 2020)

In het boek Na de quarantaine maken enkele vooraanstaande denkers en deskundigen, waaronder voormalig Denker des Vaderlands Daan Roovers en filosofe Beate Roessler, een voorlopige balans op van de coronacrisis. Het boek is een ‘even noodzakelijke als urgente uitnodiging om verder te kijken. Om met elkaar na te denken over de lessen van de pandemie en over de wereld waarin wij willen leven’.

Slavoj Žižek, Pandemie. Hoe corona de wereld verandert (uitgeverij JEA, 2020)

De linkse filosoof Slavoj Žižek probeert in zijn boek Pandemie de coronacrisis te duiden en heeft als voornaamste boodschap dat de crisis aantoonde dat ons economische en politieke systeem drastisch moet worden veranderd: er is behoefte aan coördinatie van productie en consumptie, de markten kunnen de grote problematiek niet oplossen en overheden moeten ingrijpen. Zoals gewend van Žižek schuwt hij ook in dit boek niet de noodzakelijkheid van communisme te benadrukken.

René ten Bos, De Coronastorm. Hoe een virus ons verstand wegvaagde (uitgeverij Boom, Amsterdam 2020)

Voormalig Denker des Vaderlands René ten Bos reflecteert in zijn ‘dictionnaire’ op de Coronacrisis en probeert filosofische kennis over de crisis toegankelijk te maken. Ten Bos is verbaast over de wijze waarop de Nederlandse waarden te grabbel werden gegooid toen de crisis uitbrak en dat alles, van vrijheid van beweging tot vrijheid van godsdienst, opgegeven werd voor “gezondheid”.

Daan Heerma van Voss, Coronakronieken (uitgeverij Atlas Contact, 2020)

Historicus Daan Heerma van Voss probeert in zijn boek Coronakronieken de eerste maanden van de coronacrisis te duiden en verzamelde naast zijn eigen ervaringen met de crisis ook de verhalen van anderen, zowel nationaal als internationaal. Heerma van Voss ziet enkele overeenkomsten in de verschillende verhalen, maar besluit geen harde conclusies te trekken. Wel ziet hij dat er een paradox zichtbaar wordt, waarbij enerzijds mensen in staat blijken elkaar te helpen en samen proberen het beste van de situatie te maken, maar dat het anderzijds zichtbaar wordt hoe ver mensen bereid zijn te gaan om hun eigen hachje te redden.

wereld

Redactie: Tommie Overkamp, ministerie van BZK